السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

640

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

5 ) . عفو وچشم پوشى از بد رفتارى دو طرف دعوا با وى . 37 ب . مكروهات : 1 ) . حاجب ودربان داشتن هنگام قضاوت . 2 . استفاده هميشگى از مسجد براي قضاوت . برخى آن را مكروه ندانسته‌اند . 3 . قضاوت در حال غضب ويا هر حالي كه فكر وذهن قاضى را درگير خود كند ، مانند حالت گرسنگى ، تشنگى وچيرگى خواب . 4 . اخم كردن بر چهرهء دو طرف دعوا كه مانع راحت سخن گفتن وتمركز حواس آنان گردد . 38 وظايف قاضى : 1 . به قول مشهور ، رعايت برابرى ميان دو طرف دعوا - هرچند يكى از آنان گرامىتر از ديگرى باشد - در سلام كردن وپاسخ دادن به سلام ، نگاه كردن ، سخن گفتن ، گوش دادن به سخنان آنان ومانند آن از أنواع رفتارها وبرخوردها ، واجب است . 39 برخى ، رعايت برابرى در اكرام واحترام را مستحب دانسته‌اند . 40 وجوب يا استحباب رعايت مساواة ، در صورتي است كه دو طرف دعوا هر دو مسلمان يا كافر باشند ؛ اما اگر يكى مسلمان وديگرى كافر باشد ، رعايت برابرى واجب يا مستحب نيست ؛ بلكه جايز است كافر ايستاده ومسلمان نشسته ويا محل نشستن مسلمان بالاتر باشد . 41 2 . جايز نيست قاضى به يكى از دو طرف ، چيزى را كه به زيان خصم أو است ، تلقين كند يا بياموزد ويا أو را به راههاى استدلال وگزينش وكيل كه موجب غلبه بر خصم وى مىگردد ، راهنمايى كند . 42 3 . در صورت سكوت دو طرف دعوا ، مستحب است قاضى خطاب به آنان بگويد : « سخن بگوييد » يا « آن كه مدّعى است سخن بگويد » . اگر قاضى احساس كند سكوت آن دو بر اثر ابهت وهيبت أو است ، به ديگرى دستور دهد آن جمله را به آنان بگويد . بر قاضى مكروه است خطاب خود را متوجه يكى از دو طرف دعوا كند . 43 4 . پس از حضور دو طرف دعوا نزد قاضى وروشن بودن حكم مرافعه ،